Η εφηβεία στα αγόρια και στα κορίτσια.

Η εφηβεία στα αγόρια και στα κορίτσια.

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΦΙΛΗ

ΕΙΔΙΚΗ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ - ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

ΨΥΧΟΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΙΚΗ

H εφηβεία είναι η περίοδος κατά την οποία το παιδί σας ολοκληρώνει

κατά το ήμισυ τη φυσική του ανάπτυξη. Με την έναρξή της, το

κεντρικό νευρικό σύστημα πυροδοτεί την έκκριση αυξητικών ορμονών,

οι οποίες επηρεάζουν τόσο το ύψος, όσο και το βάρος. Για τα

περισσότερα δεκατριάχρονα κορίτσια, ο κύκλος της ανάπτυξής τους

μπορεί να ολοκληρώνεται, αλλά και για πολλά δεκατριάχρονα αγόρια,

μπορεί μόλις να αρχίζει.

Για τα κορίτσια, η εφηβεία μπορεί να ξεκινήσει οποιαδήποτε στιγμή από

τα εφτά μέχρι τα δεκαεφτά τους χρόνια. πολλά κορίτσια μπορεί να

ξεκινήσουν τον κύκλο της ανάπτυξης στα οχτώ, αλλά στα περισσότερα

συμβαίνει στα δέκα ή έντεκά τους χρόνια. Σε όποια ηλικία κι αν

αρχίσει, στα κορίτσια χρειάζονται συνήθως πέντε χρόνια για να

συντελεστούν όλες οι αλλαγές της εφηβείας. Για τα αγόρια η εφηβεία

ξεκινά από τα οχτώ έως τα δεκατρία τους χρόνια. τα περισσότερα

ξεκινούν τον κύκλο της ανάπτυξης γύρω στα δεκατρία. Τα αγόρια

χρειάζονται τέσσερα έως έξι χρόνια για να περάσουν απ’ όλα τα στάδια

της εφηβείας.

Μοτίβα Ανάπτυξης

Ο καθοριστικός παράγοντας, ο οποίος θα προσδορίσει το ύψος και το βάρος που θα έχει ως ενήλικας ο έφηβός σας, είναι η γενετική κληρονομιά που έχει από τις δύο οικογένειες των γονιών του. Για να πάρει μια ιδέα, πώς θα μοιάζει όταν μεγαλώσει, αρκεί μόνο να ρίξει μια ματιά στους συγγενείς του.

Επίσης, σημαντικοί παράγοντες για την ανάπτυξη είναι η διατροφή και η σωματική άσκηση, ενώ κάποιες έρευνες έχουν ανακαλύψει σχέση ανάμεσα στους ρυθμούς ανάπτυξης των παιδιών και στο συναισθηματικό περιβάλλον τους. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας, αποκαλύπτεται ο σωματότυπος του εφήβου σας. Μπορεί να είναι ενδομορφικός, μεσομορφικός ή εξωμορφικός. Οι ενδομορφικοί τείνουν να είναι «στρογγυλότεροι» και να έχουν καμπύλες. Οι μεσομορφικοί είναι μυώδεις. Οι εξωμορφικοί έχουν την τάση να είναι από τη φύση τους αδύνατοι και γωνιώδεις. 

Τα παιδιά θα πρέπει να γνωρίζουν ότι και οι τρεις αυτοί διαφορετικοί σωματότυποι είναι φυσιολογικοί. Για παράδειγμα, μια ενδομορφική 16 έφηβη στο ιδανικό βάρος της, ίσως φαίνεται βαρύτερη από μια εξωμορφική φίλη της, επίσης στο ιδανικό βάρος της.

Σχεδόν όλοι οι μύες και τα οστά του γιου σας μεγαλώνουν κατά την

περίοδο ανάπτυξης στην εφηβεία. Τα οστά του κρανίου του γίνονται

κατά 15% παχύτερα. Το μέτωπο γίνεται πιο προτεταμένο, τα οστά της

σιαγόνας αναπτύσσονται και έρχονται προς τα εμπρός, ενώ

αναπτύσσονται και οι μύες του προσώπου. Όλες αυτές οι αλλαγές

φαίνονται εντονότερα στα αγόρια παρά στα κορίτσια.

Το μεγαλύτερο μέρος του ύψους που κερδίζει κανείς κατά την εφηβεία,

προέρχεται από την ανάπτυξη του κορμού – μια ανάπτυξη που

συμβαίνει αφού ολοκληρώσουν τη δική τους ανάπτυξη τα χέρια, τα

πόδια και τα πέλματα. Γι’ αυτό, κάποιοι νέοι, μέχρι να αναπτυχθούν

πλήρως, μοιάζουν να έχουν τεράστια χέρια και πόδια σε σχέση με το

ύψος τους. Οι ώμοι και το στήθος είναι τα μέρη του σώματος που

ολοκληρώνουν τελευταία την ανάπτυξή τους.

Στα μισά περίπου της εφηβείας (γύρω στα δεκαπέντε) τα αγόρια

φτάνουν και ξεπερνούν τα κορίτσια σε σωματική ανάπτυξη. Πριν από

την εφηβεία, τα αγόρια είναι ελαφρώς ψηλότερα από τα κορίτσια. Μετά

την εφηβεία, η μέση διαφορά ύψους ανάμεσα στα δυο φύλα είναι 12,5

εκατοστά. Εκτός από το ύψος, οι πιο φανερές σωματικές διαφορές

ανάμεσα στα δυο φύλα είναι το γεγονός ότι πλαταίνουν οι ώμοι στα

αγόρια και οι γοφοί στα κορίτσια. Αυτές οι φυσιολογικές διαφορές

προκαλούνται από την επίδραση των ορμονών του κάθε φύλου στην

ανάπτυξη του σκελετού.

ΘΩΡΑΚΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΨΥΧΗ

ΠΟΙΟΙ ΑΝΤΕΧΟΥΝ ΤΙΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ;

 Γράφει για τον ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗ η Κατερίνα Φίλη, Ειδική Παιδαγωγός- Ψυχολόγος

.

ΘΩΡΑΚΙΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΨΥΧΗ

 Είναι αρκετοί οι επιστήμονες που πιστεύουν ότι το ψυχικό σθένος μπορεί να διδαχτεί. Η σύγχρονη ψυχολογία προσπαθεί να βοηθήσει τους άνθρωπους να οργανώσουν τις δυνάμεις τους σε τρεις κατηγορίες:

α) “ έχω” ( ισχυρές σχέσεις, κάποιο ρόλο να παίξω στην οικογένεια και το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον)

β) “είμαι” ( άνθρωπος με ελπίδα και πίστη, νοιάζομαι για τους άλλους, υπερήφανος γιατον εαυτό μου)

γ) “ μπορώ” ( να επικοινωνώ με τους άλλους, να λύνω προβλήματα, να κατανοώ το χαρακτήρα των ανθρώπων, να επιδιώκω καλές σχέσεις).

Εχει διαπιστωθεί ότι οι άνδρες αντλούν περισσότερη αυτοπεποίθηση και δυνάμεις απο την κατηγορία “ έχω” , ενώοι γυναίκες από την κατηγορία “ είμαι” .

“ Ολοι οι άνθρωποι όμως έχουν την ικανότητα να θωρακίσουν την ψυχή τους”. Χωρίς υπερβολές, είναι μία ριζική αλλαγή των προσεγγίσεων που επιχειρεί η ψυχολογία, η οποία , πριν λίγα χρόνια, έδινε έμφαση στις νοσηρές καταστάσεις που μπορούσε να δημιουργήσει ένα προβληματικό περιβάλλον. Οι ψυχολόγοι πίστευαν ότι ο σημαντικότερος παράγοντας που διαμορφώνει τον άνθρωπο είναιτο περιβάλλον.Το κακό περιβάλλον θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε μία μη λειτουργική προσωπικότητα. Ομως, μία απο τις μεγαλύτερες  και καλύτερες μελέτες που έχουν γίνει γύρω από τοζήτημα αυτό ,ανατρέπει την πεποίθηση αυτή. Στατιστικά δεδομένα δείχνουν ότι:

·         Σε πλήθος παιδιών που μεγάλωσαν μέσα στη φτώχεια , σε οικογένειες όπου κυριαρχούσε ο φόβος και ενδημούσαν προβλήματα όπως αλκοολισμός και η επιθετικότητα, ένα ποσοστό 30% δεν παγιδεύτηκε  οριστικά στα δίχτυα της εγκληματικότητας και της ανεργίας. Αντίθετα τα πήγαν πολύ καλά στο σχολείο, άρχισαν να δουλεύουν σε δουλειές που υπόσχονταν ένα αξιοπρεπές μέλλον, και , το κυριότερο, ως ενήλικοι αισθάνονταν ολοκληρωμένοι και δυνατοί άνθρωποι.

·         Το σημείο κλειδί είναι ότι ,η ανατροφή που δέχεται ένα παιδί ,( καλή ή κακή) δεν ισοδυναμεί με ισόβια φυλακή. Επομένως ,έναν από τους μύθους που καταρρίπτουν μελέτες της Σύγχρονης Ψυχολογίας είναι οτι ,μια κακή αρχή δεν φτιάχνει οπωσδήποτε ένα κακό πρόσωπο.  Ενα παιδί που έχει κακοποιηθεί ,δεν θα κακοποιεί απαραιτήτως και τα δικά του παιδιά.

Φιλικά μαζί σας

Κατερίνα Φίλη

( Η συνέχεια στο επόμενο τεύχος... “ Η τεχνική της απόστασης”)

Πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά μας στην κρίσιμη ηλικία της εφηβείας;

Διαχείριση κρίσεων στην οικογένεια

Από την Ειδική Παιδαγωγό – Ψυχολόγο

Κατερίνα Φίλη

Θυμάμαι ότι τα χρόνια της εφηβείας μου κύλησαν πολύ γρήγορα, γεμάτα από ανάμικτα συναισθήματα , μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προσμονή και το φόβο. Προσμονή για όλες τις δυνατότητες που ανοίγονταν μπροστά μου, αλλά και το φόβο ότι δεν θα μπορούσα να ανταποκριθώ στις προσδοκίες της οικογένειάς μου, των φίλων μου, των δικών μου.Κι αυτά τα συναισθήματα έβλεπα και στα δυο έφηβα παιδιά μου , πριν φτάσουν στο στάδιο της ενηλικίωσης.

Αν, το να είσαι έφηβος είναι δύσκολη υπόθεση, το να είσαι γονιός έχει επίσης κάποιες δύσκολες στιγμές.

Παρά το γεγονός ότι η σχέση με τον έφηβό σας εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά τη ζωή του, ταυτόχρονα το παιδί σας κατευθύνει  το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς του στην προσπάθεια ν' αποδεσμευτεί από την οικογένειά του, ώστε να διεκδικήσει τον αναδυόμενο ενήλικο εαυτό του. Δεν θα είστε πάντα το πρώτο άτομο στο οποίο θα απευθύνεται για συμβουλές, παρηγοριά ή συντροφιά.

Συχνά, ως γονείς, δεν είστε σίγουροι με ποιον ακριβώς τον τρόπο θα πρέπει να γεφυρώσετε το χάσμα και να πείτε στο παιδί σας ότι στέκεστε στο πλάι του.

Ωστόσο,η ζωή με τους εφήβους δεν είναι μόνο άγχος και κυκλοθυμικότητα. Είναι και μία περίοδος με κέφι, ενέργεια και γέλιο. Πολύ γέλιο, για την ακρίβεια.

Ένα στοιχείο που παρατηρούν οι περισσότεροι γονείς είναι ότι αρχίζει να εμφανίζεται μια έντονη αίσθηση χιούμορ, που οι έφηβοί τους δε διέθεταν ως παιδιά. Οι συζητήσεις μαζί τους θα γίνονται πολύ πιο πνευματώδεις απ' ότι μ' ένα οκτάχρονο παιδί.

Ως γονείς, πρέπει μα καταλάβετε τις εξελικτικές ανάγκες των εφήβων, ώστε να μπορέσετε να έχετε μαζί τους μία καλύτερη σχέση.

Πρέπει να μάθετε πως οι έφηβοι κοιμούνται μέχρι αργά επειδή αλλά ζει το βιολογικό τους ρολόι και όχι επειδή είναι τεμπέληδες. Ότι οι έφηβοι απολαμβάνουν τον σαρκασμό και τις επιχειρηματολογίες επειδή αναπτύσσεται η ικανότητά τους για αφηρημένη σκέψη και όχι επειδή θέλουν να σας τρελάνουν. Οι έφηβοι έχουν ανάγκη να περνούν ώρες ατέλειωτες με τους φίλους τους, γιατί χτίζουν τις βάσεις για την ανεξάρτητη ζωή τους, όχι γιατί 'έπαψαν να σας αγαπούν.

Στην πραγματικότητα, το παιδί σας σάς αγαπά και σάς νοιάζεται πάρα πολύ, ακόμα και όταν με το ζόρι λέει μία κουβέντα στο μεσημεριανό τραπέζι, ή σας φαίνεται σαν να μην έχει ακούσει τίποτα απ' όσα του είπατε τις τελευταίες μέρες.

Αν κατανοήσουμε τον κόσμο των εφήβων, θα μπορέσουμε ν' ανταποκριθούμε κατάλληλα, προσφέροντάς τους τις πληροφορίες που χρειάζονται. Μπορεί εμείς να θέλουμε να  μεταδώσουμε στα παιδιά μας τις δικές μας απόψεις και αξίες, αλλά συνειδητοποιούμε ότι ο έφηβός μας μπορεί να μην περπατά πάντα στο μονοπάτι που εμείς επιλέξαμε για εκείνον.

Κατά την περίοδο της εφηβείας θα πρέπει να είμαστε διαλλακτικοί γονείς και όχι αυταρχικοί, ενώ σταδιακά να διευρύνουμε και να χαλαρώνουμε τα όρια καθώς το παιδί θα “βγει” από την εφηβεία ως ένας ανεξάρτητος ενήλικας, που διαθέτει αυτοπειθαρχία και είναι ικανός να κάνει υπεύθυνες επιλογές μόνος του.

Τα χρόνια της εφηβείας είναι γεμάτα ανησυχία, καθώς στο διάστημα αυτό τα παιδιά μεγαλώνουν κατά το ήμισυ της συνολικής τους ανάπτυξης.

Κατά την περίοδο αυτή βιώνουν επίσης σημαντική συναισθηματική, γνωσιακή και κοινωνική ανάπτυξη και ως γονείς, είναι ένα πραγματικό θαύμα να το βλέπετε να εξελίσσεται μπροστά στα μάτια σας. 

Το κάπως άχαρο κυκλοθυμικό δεκατριάχρονο παιδί σας, σύντομα θα μεταμορφωθεί σ' ένα σοβαρό , συνειδητοποιημένο δεκαεννιάχρονο άτομο, γεμάτο σχέδια για μόρφωση, δουλειά ή ταξίδια, τα οποία μπορεί να χρειαστούν τη δική σας υποστήριξη, αλλά σίγουρα αντανακλούν τους προσωπικούς στόχους και τα όνειρά του.

Δουλειά σας, λοιπόν ,κατά τη διάρκεια της εφηβείας, είναι να μην έχετε δουλειά. 

Μην ανησυχείτε όμως. Υπάρχει η ανταμοιβή για σας, μετά απ' όλη τη σκληρή δουλειά κα ιτα ξενύχτια. Αν και δεν θα πάψετε ποτέ να είστε γονείς, τα χρόνια της ενεργούς συμμετοχής σας έληξαν. Μετά από λίγο καιρό θα πιάσετε τον εαυτό σας να χαμογελά με το ενήλικο πλέον παιδί σας και θα ξέρετε ότι χτίσατε μια φιλία που θα κρατήσει για όλη σας τη ζωή.