Πώς να βοηθήσουμε τα παιδιά μας στην κρίσιμη ηλικία της εφηβείας;

Διαχείριση κρίσεων στην οικογένεια

Από την Ειδική Παιδαγωγό – Ψυχολόγο

Κατερίνα Φίλη

Θυμάμαι ότι τα χρόνια της εφηβείας μου κύλησαν πολύ γρήγορα, γεμάτα από ανάμικτα συναισθήματα , μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στην προσμονή και το φόβο. Προσμονή για όλες τις δυνατότητες που ανοίγονταν μπροστά μου, αλλά και το φόβο ότι δεν θα μπορούσα να ανταποκριθώ στις προσδοκίες της οικογένειάς μου, των φίλων μου, των δικών μου.Κι αυτά τα συναισθήματα έβλεπα και στα δυο έφηβα παιδιά μου , πριν φτάσουν στο στάδιο της ενηλικίωσης.

Αν, το να είσαι έφηβος είναι δύσκολη υπόθεση, το να είσαι γονιός έχει επίσης κάποιες δύσκολες στιγμές.

Παρά το γεγονός ότι η σχέση με τον έφηβό σας εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά τη ζωή του, ταυτόχρονα το παιδί σας κατευθύνει  το μεγαλύτερο μέρος της ενέργειάς του στην προσπάθεια ν' αποδεσμευτεί από την οικογένειά του, ώστε να διεκδικήσει τον αναδυόμενο ενήλικο εαυτό του. Δεν θα είστε πάντα το πρώτο άτομο στο οποίο θα απευθύνεται για συμβουλές, παρηγοριά ή συντροφιά.

Συχνά, ως γονείς, δεν είστε σίγουροι με ποιον ακριβώς τον τρόπο θα πρέπει να γεφυρώσετε το χάσμα και να πείτε στο παιδί σας ότι στέκεστε στο πλάι του.

Ωστόσο,η ζωή με τους εφήβους δεν είναι μόνο άγχος και κυκλοθυμικότητα. Είναι και μία περίοδος με κέφι, ενέργεια και γέλιο. Πολύ γέλιο, για την ακρίβεια.

Ένα στοιχείο που παρατηρούν οι περισσότεροι γονείς είναι ότι αρχίζει να εμφανίζεται μια έντονη αίσθηση χιούμορ, που οι έφηβοί τους δε διέθεταν ως παιδιά. Οι συζητήσεις μαζί τους θα γίνονται πολύ πιο πνευματώδεις απ' ότι μ' ένα οκτάχρονο παιδί.

Ως γονείς, πρέπει μα καταλάβετε τις εξελικτικές ανάγκες των εφήβων, ώστε να μπορέσετε να έχετε μαζί τους μία καλύτερη σχέση.

Πρέπει να μάθετε πως οι έφηβοι κοιμούνται μέχρι αργά επειδή αλλά ζει το βιολογικό τους ρολόι και όχι επειδή είναι τεμπέληδες. Ότι οι έφηβοι απολαμβάνουν τον σαρκασμό και τις επιχειρηματολογίες επειδή αναπτύσσεται η ικανότητά τους για αφηρημένη σκέψη και όχι επειδή θέλουν να σας τρελάνουν. Οι έφηβοι έχουν ανάγκη να περνούν ώρες ατέλειωτες με τους φίλους τους, γιατί χτίζουν τις βάσεις για την ανεξάρτητη ζωή τους, όχι γιατί 'έπαψαν να σας αγαπούν.

Στην πραγματικότητα, το παιδί σας σάς αγαπά και σάς νοιάζεται πάρα πολύ, ακόμα και όταν με το ζόρι λέει μία κουβέντα στο μεσημεριανό τραπέζι, ή σας φαίνεται σαν να μην έχει ακούσει τίποτα απ' όσα του είπατε τις τελευταίες μέρες.

Αν κατανοήσουμε τον κόσμο των εφήβων, θα μπορέσουμε ν' ανταποκριθούμε κατάλληλα, προσφέροντάς τους τις πληροφορίες που χρειάζονται. Μπορεί εμείς να θέλουμε να  μεταδώσουμε στα παιδιά μας τις δικές μας απόψεις και αξίες, αλλά συνειδητοποιούμε ότι ο έφηβός μας μπορεί να μην περπατά πάντα στο μονοπάτι που εμείς επιλέξαμε για εκείνον.

Κατά την περίοδο της εφηβείας θα πρέπει να είμαστε διαλλακτικοί γονείς και όχι αυταρχικοί, ενώ σταδιακά να διευρύνουμε και να χαλαρώνουμε τα όρια καθώς το παιδί θα “βγει” από την εφηβεία ως ένας ανεξάρτητος ενήλικας, που διαθέτει αυτοπειθαρχία και είναι ικανός να κάνει υπεύθυνες επιλογές μόνος του.

Τα χρόνια της εφηβείας είναι γεμάτα ανησυχία, καθώς στο διάστημα αυτό τα παιδιά μεγαλώνουν κατά το ήμισυ της συνολικής τους ανάπτυξης.

Κατά την περίοδο αυτή βιώνουν επίσης σημαντική συναισθηματική, γνωσιακή και κοινωνική ανάπτυξη και ως γονείς, είναι ένα πραγματικό θαύμα να το βλέπετε να εξελίσσεται μπροστά στα μάτια σας. 

Το κάπως άχαρο κυκλοθυμικό δεκατριάχρονο παιδί σας, σύντομα θα μεταμορφωθεί σ' ένα σοβαρό , συνειδητοποιημένο δεκαεννιάχρονο άτομο, γεμάτο σχέδια για μόρφωση, δουλειά ή ταξίδια, τα οποία μπορεί να χρειαστούν τη δική σας υποστήριξη, αλλά σίγουρα αντανακλούν τους προσωπικούς στόχους και τα όνειρά του.

Δουλειά σας, λοιπόν ,κατά τη διάρκεια της εφηβείας, είναι να μην έχετε δουλειά. 

Μην ανησυχείτε όμως. Υπάρχει η ανταμοιβή για σας, μετά απ' όλη τη σκληρή δουλειά κα ιτα ξενύχτια. Αν και δεν θα πάψετε ποτέ να είστε γονείς, τα χρόνια της ενεργούς συμμετοχής σας έληξαν. Μετά από λίγο καιρό θα πιάσετε τον εαυτό σας να χαμογελά με το ενήλικο πλέον παιδί σας και θα ξέρετε ότι χτίσατε μια φιλία που θα κρατήσει για όλη σας τη ζωή.

Ενδοσχολική Βία - Μέρος Πρώτο

Ζήτημα Οικογένειας Παιδείας Κοινωνίας

Η βία ως κοινωνικό φαινόμενο είναι ένα κύμα που κατακλύζει τις ανθρώπινες κοινωνίες. Η βία δεν αποτελεί κοινωνικό φαινόμενο ούτε καν σύγχρονο. Είναι σύμπτωμα της ίδιας της ανθρώπινης φύσης. Δεν εξετάζεται όμως μόνο ως φαινόμενο ατομικού χαρακτήρα, αλλά και ως κοινωνικό φαινόμενο. Αναφέρεται ως προσωποποίηση της δύναμης από την αρχαία εποχή. Ο Ησίοδος την παρουσιάζει ως αδερφή του Ζήλου, της Νίκης και του Κράτους.
Κι όμως έρχεται στην επικαιρότητα συνήθως κατόπιν εορτής. Όταν ένα από τα χιλιάδες περιστατικά καταλήγει στα ΜΜΕ, γιατί έχει τραγική έκβαση. Η ψυχολογική όμως και η σωματική κακοποίηση είναι καθημερινή τραγωδία, από εκείνες που σημαδεύουν τις ψυχές και τα σώματα για όλη τη ζωή.
Η απόκτηση της γνώσης για όλες τις καταστάσεις βίας, είναι το πρώτο και βασικό βήμα που πρέπει να γίνει, για να μπορεί κάποιος να αντιμετωπίσει τέτοιες καταστάσεις. Και ξεκινώντας από το πρώτο θεμέλιο της ζωής, την οικογένεια, ας δούμε κατά πόσο συμβάλλει στην ενθάρρυνση ή μη βίαιων συμπεριφορών. Τα παιδιά δεν έχουν ανεπτυγμένη ικανότητα της συναισθηματικής ταύτισης με τους άλλους. Κατά κανόνα, μιμούνται  τις συμπεριφορές ενηλίκων, και αποδέχονται τις πράξεις και τις στάσεις τους ως πρότυπα της δικής τους συμπεριφοράς, μέσω μιας σύνθετης διαδικασίας που βασίζεται στη παρατήρηση.
Οικογενειακοί παράμετροι όπως έλλειψη φροντίδας, ενθάρρυνσης και υποστήριξης παιδιών από τους γονείς, αυταρχική συμπεριφορά, δημιουργούν πρότυπα βίας.

Ο σχολικός εκφοβισμός προκύπτει από την αδυναμία των ενηλίκων ή την άρνηση να αναγνωρίσουν ίσα δικαιώματα σε όλα τα μέλη της ανθρώπινης κοινωνίας, χωρίς εξαιρέσεις από την στιγμή της γέννησής τους. Δυστυχώς, οι θαυμάσιες πρωτοβουλίες μη κυβερνητικών οργανώσεων ή κρατικών φορέων για το σχολικό εκφοβισμό με τη μορφή διαφημιστικών καταχωρήσεων ή σποτ με επώνυμους πρωταγωνιστές, καθώς επίσης και τα τηλεοπτικά αφιερώματα, δεν επαρκούν στο ελάχιστο.
Ο Γκάντι έλεγε ότι η επιείκεια και το πνεύμα της ανοχής είναι δύο ιδιότητες που συνδέουν τον άνθρωπο με το θεό. Η αντιμετώπιση του φαινομένου του σχολικού εκφοβισμού προαπαιτεί στην πραγματικότητα αυτήν ακριβώς την καλλιέργεια της ανεκτικότητας μεταξύ των ανθρώπων. Ίσως κάποιος να απορήσει: Μα δεν είναι το bullying ένα φαινόμενο με βιολογικά και ψυχολογικά αίτια που κατεξοχήν παρατηρείται από μεγαλύτερους και δυνατότερους που επικρατούν στα σχολεία;